[ Odevi.Org ]

  • 
  • 
  • 


5
Okunma
1066
Cevap
2
Soru :

Zamir nedir

Bölüm: Türkçe
Durum: Çözüldü
Tarih: 4 yıl önce
0 kişi takip ediyor

Cevap Ver

Verilmiş Cevaplar


En İyi Cevap
2



4 yıl önce # Cevap : Zamir veya adıl, cümlede varlıkların adları yerine kullanılabilen ve adların yerine getirdiği tüm işlevleri yerine getirebilen isim soylu kelime. Ben, sen, o, biz, siz, onlar; kendim, kendin, kendi, kendimiz, kendiniz, kendileri; bu, şu, o; kim, ne ve biri gibi sözcükler, sıklıkla zamir olarak kullanılır. Türkçede herhangi bir sözcüğü zamirolarak adlandırmak hatalı olur zira pek çok isim soylu sözcük gibi zamirler de cümlede farklı görevlerde kullanılabilir:

Şunu da satın alayım. (zamir)
Şu ceket de hoşuma gitti. (sıfat)

Zamir Çeşitleri


1. Şahıs (kişi) Zamirleri
Şahıs isimlerinin yerine geçen zamirlerdir. Dilimizde altı şahıs olduğuna göre altı tane şahıs zamiri var demektir.
Ben biliyorum.
Sen biliyorsun.
O biliyor.
Biz biliyoruz
Siz biliyorsunuz.
Onlar biliyorlar.


2. Dönüşlülük Zamiri
Bu zamir “kendi” sözcüğüdür. Şahıs isimlerinin yerine geçebileceği gibi hayvan isimlerinin ya da cansız varlıkların isimlerinin yerine de geçebilir. Çoğu zaman ek alarak kullanılır.

Kendim Kendimiz
Kendin Kendiniz
Kendi Kendileri

Bu sözcüklerdeki altı çizili ekler dönüşlülük zamirinin hangi şahsı ifade ettiğini gösterir.

Dönüşlülük zamirinin en önemli özelliği, diğer zamirlerle beraber kullanılabilmesidir. Böyle durumlarda zamir, pekiştirme anlamı taşır.

“Bu soruyu ben kendim çözdüm.”

Cümlesinde hem “ben” hem “kendim” zamirleri kullanılmış; böylece “ben” zamirinin anlamı kuvvetlenmiş.


3. İşaret Zamirleri
İsimleri, yerlerini işaret ederek karşılayan zamirlerdir. Bunlar işaret sıfatının zamirleşmesiyle oluşmuştur.

Bu geldi. Bunlar alındı.
Şu satıldı. Şunlar çağırdı.
O gidecek. Onlar beğenildi.

Cümlelerinde altı çizili sözcükler işaret zamirleridir. Burada üçüncü tekil şahıs için kullanılan “o”zamiriyle, işaret zamiri olan “o” zamirini karıştırmayalım. Şahıs zamirleri sadece şahıslarda kullanılır.

O, ders çalışıyor.” cümlesinde şahıs zamiri olan “o” sözü “O, demirden yapılmış.” cümlesinde insan olamayacağından işaret zamiri olmuştur.

Ancak işaret zamirleri insanlar için de kullanılabilir.

Bu benim kardeşim, şu da onun arkadaşı.”

Cümlesinde altı çizili zamirler işaret zamiri oldukları halde şahıs isimlerinin yerlerine geçmiş. Bu durumda “o” işaret zamirinin de insanı karşılayacağı düşünülebilir. Örneğin sınıfta işaret ederek,

Bu, tembel; şu, biraz çalışkan; o, sınıfın en iyisi.”
dersek “o” işaret zamiridir. Çünkü “o” şahıs zamiri sözü edilen kişinin yanımızda olmadığı yani bizim onu görmediğimiz durumlarda kullanılır.

Bunların dışında işaret bildiren başka zamirler de vardır. Ancak bunların yapısı biraz farklıdır.

Burası eskiden boştu.
Şurası sizin ev miydi?
Orası pek hoşuma gitmedi.
Buraları bize aitti.
Şuraları temizleyin.
Oraları unuttum bile ben.

Cümlelerinde altı çizili sözcükler de işaret zamirleridir. Bunların dışında,

Bu kitap benim, öteki senin.”

Cümlesindeki altı çizili zamir gibi daha birkaç işaret zamiri de vardır.


4. Belgisiz Zamirler

İsimleri, tam olarak belli olmayan bir nicelik yönünden belirten belgisiz sıfatlar, isimler düşünce onları karşılar ve belgisiz zamir olur.

Bazı insanlar çalışkandır.” cümlesinde altı çizili sıfat;
Bazıları çalışkandır.” cümlesinde zamir olur. Çünkü “insanlar” isminin yerine geçer. Bunu birkaç örnekte daha gösterelim.

Birçok öğrenci bu konuyu bilmez.
sıfat

Birçoğu bu konuyu bilmez.
zamir

Hiçbir kalemi beğenmedim.
sıfat

Hiçbirini beğenmedim.
zamir

Birkaç yaşlı parkta oturuyordu.
sıfat

Birkaçı parkta oturuyordu.
zamir

Sıfat olarak kullanılmayan belgisiz zamirler de vardır:
Herkes senin burada olduğunu sanıyordu.
Kimse ben haber vermeden içeri girmesin.
Hepsi de çok ucuz fiyata satılmış.

Bu cümlelerdeki altı çizili sözcükler sadece zamir olarak kullanılabilir.


5. Soru Zamirleri

İsimlerin yerlerine soru yoluyla geçen sözcüklerdir. Bu sözcüklerin yerine, sorduğu isimler getirilebilir.

“Bu çiçeği sana arkadaşından başka kim getirir?”

Cümlesinde altı çizili söz, çiçeği getiren kişinin isminin yerine kullanılmıştır. Bu kişinin ismini “kim”zamirinin yerine koyabiliriz.

Çarşıdan ne aldın?
Nerede oturuyorsunuz?
Hangisi önce geldi?
Kaçı bizimle gelecek?

Zamirler, kendileri gibi ismin yerine geçen adlaşmış sıfatlarla karıştırılmamalıdır. Bunların ikisi de ismin yerine geçiyor. Ancak zamirler isimlerin herhangi bir niteliğini bildirmediği halde adlaşmış sıfatlar ismi niteliğiyle beraber karşılar.

Bu kadın dün de gelmişti.
Yaşlı kadın dün de gelmişti.

Bu cümlelerde altı çizili sözlerin ikisi de sıfattır. Birincisi işaret sıfatı, ikincisi ise niteleme sıfatıdır. Bu sıfatların belirttiği “kadın” isimleri cümleden çıkarılırsa,

Bu dün de gelmişti.”
Yaşlı dün de gelmişti.”

şekline gelen cümlelerde altı çizili sözler ismin yerine geçmişlerdir. Bu sözcüklerin anlamlarına baktığımızda “bu” sözcüğünün, yerine geçtiği ismin niteliğini bildirmediğini, “yaşlı” sözcüğünün ise bildirdiğini görüyoruz. Öyleyse birincisi zamir, ikincisi adlaşmış sıfattır.

Sunum İçeriği

0 kişi beğendi
16



4 yıl önce # Cevap : Zamir nedir?
Bir ismin yerine kullanılan, ismin yerini tutan kelime veya ek. İsim olmayıp ismin yerini tutan kelimelerdir. Kelime durumundaki zamirler dörde, ek zamirleri de ikiye ayrılır. Kelime zamirler:
1. Kişi (Şahıs) zamirleri:
Bunlar kişi adlarının yerlerini tutmak için kullanılır: Ben, sen, o, biz, siz, onlar gibi. Ayrıca, asıl şahıs zamirlerinden daha kuvvetli manaya sahip olan kendi kelimesi dönüşlülük zamiri adını alan bir başka şahıs zamiridir
2. İşaret zamirleri:
Varlıklar işaret edilerek onların adları yerine kullanılan zemirlerdir: Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar gibi.
3. Belirsiz zamirler:
Yerlerine kullandıkları isimleri belirsiz olarak bildiren zamirlerdir. Bazısı, birkaçı, pekazı, pekçoğu, herkes gibi.
4. Soru zamirleri:
Varlık adlarının yerini soru yolu ile tutarlar: Kim, ne, kimler, neler gibi.
Ek durumundaki zamirler de iyelik ve ilgi zamirleri olarak ikiye ayrılırlar.
İyelik zamirleri, ait olduğu kişinin yerini tutar. Ekleri: -(i)m, -(i)n, -(s)i, -(i)miz, -(i)niz, -leri’dir. Mesela; ev-im, ev-in, ev-i, ev-imiz, ev-iniz, ev-leri veya sıra-m, sıra-n, sıra-sı, sıra-mız, sıra-nız, sıra-ları gibi. İlgi zamiri ise, tek şekilli bir ek olan -ki ekidir. Bu ek, isim tamlamasında tamlananın yerini tuttuğu için ilgi zamiri adını almıştır. Mesela; bizim-ki, annemin-ki, Seyfi’ninki gibi.
Sözlükte "zamir" ne demek?
1. İçyüz, iç.
Cümle içinde kullanımı
Ben, sen, o, biz, siz, onlar; kendim, kendin, kendi, kendimiz, kendiniz, kendileri; bu, şu, o; kim, ne; biri.
Zamir kelimesinin ingilizcesi
n. pronoun
Köken: Arapça
Şahıs (kişi) zamirleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Kişi adlarının yerine kullanılan ben, sen, o, biz, siz, onlar, bunlar gibi sözcüklerdir:

Bunu ancak ben yaparım.
Yarın onlara da uğrayacağız.

Şahıs zamirlerinin belirtme sıfatlarından olan işaret sıfatları ile karıştırılmamaları gerekir. İşaret sıfatlarından sonra bir isim gelir ve sıfat tamlaması oluşturur. Şahıs zamirleri ise tek başına anlamlıdır.

O, bu işe ne diyecek dersin? (şahıs zamiri)
O çocuk seni bu hale getirdi. (işaret sıfatı)

Şahıs zamirleri bazen, vurgu amacıyla, karşıladıkları isimle birlikte kullanılır. Bu durumda yüklem, şahıs bakımından isme değil, zamire uyum sağlar:

Biz izciler; soğuğa, yağmura ve çamura aldırmayız. (yüklemin kişisi 1. çoğul şahıs)
İzciler; soğuğa, yağmura ve çamura aldırmazlar. (yüklemin kişisi 3. çoğul şahıs)

Dönüşlülük zamiri[değiştir | kaynağı değiştir]
Cümledeki eylemin, özne tarafından bizzat yapıldığını bildiren, vurgulayan zamirdir. Dönüşlülük zamir kendi sözcüğü ve iyelik eki almış halleridir: kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri. Dönüşlülük zamiri bazı kaynaklarda şahıs zamiri olarak geçer.

Ödevlerini kendin yapmalısın.
Herkes eder kendine, yine kendi kendine.
Yahya Kemal, kendisi için yazılan her yazıya karşı hassastı. - Nihad Sâmi Banarlı

Kendi zamirinden sonra bir isim gelirse kelime grubu isim tamlamasına dönüşür ve kendi, "tamlayan" olur.[1]

Ankara'ya kendi arabamla gittim.

İşaret zamirleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Varlıkların yerini gösteren zamirlerdir. Türkçedeki başlıca işaret zamirleri bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, öteki, beriki, bura, şura, ora, burası, şurası, orası, böylesi, şöylesi ve öylesi'dir:[1]

Şu, benim kardeşim.
Orası çok uzak.
Gel de böylesi ile ortaklık kur!

Genellikle yakındaki varlıklara işaret ederken bu ve bunlar; biraz uzaktaki varlıklara işaret ederken şu ve şunlar; en uzaktaki varlıklara işaret ederken o ve onlar kullanılır:

Şunu deneyeyim, bu biraz küçük geldi.

O ve onlar zamirleri, insanlar için kullanıldığında "şahıs zamiri", diğer varlıklar için kullanıldığında "işaret zamiri" olarak adlandırılır:

Ahmet'i soruyorsan, o yarın burada olacak. (şahıs zamiri)
Onu en alt çekmeceye koy. (işaret zamiri)

NOT: "O" işaret zamiri özel bir ismin yerine kullanılsa dahi küçük yazılır ve ardından gelen ekler kesme işareti ile ayrılmaz:[2]

İmparator Hirohito'nun ziyaretçileri, ona olan saygılarını göstermek için, öne doğru eğildiler.

İşaret zamirleri belirtili isim tamlamalarında tamlayan veya tamlanan olarak kullanılabilir:

Bunun sonucuna katlanacaksın. ("bu" tamlayan)
Öğrencinin böylesi insanı çileden çıkarır. ("böylesi" tamlanan)

Soru zamirleri[değiştir | kaynağı değiştir]
Soru yoluyla isimlerin yerini tutan zamirlerdir. Cümledeki soru anlamı soru zamirleriyle sağlanır.

"Nereye gidiyorsun?" (Ankara'ya, okula, ona vs.)
"Dolaptaki tatlıyı kim bitirdi?" (Nazan, teyzem vs.)
"Hangisini giyeceksin?" (şunu, bunu, uzun kollu olanı vs.)
"Ödülü kime verdiler?" (sana, Orhan Pamuk'a vs.)

Bazı soru zamirleri cümledeki eylemi etkilediklerinde "soru zarfı" olurlar:

"Ne aval aval bakıyorsun, yesene!" (soru zarfı)
"Yarın ne giyeceksin?" (soru zamiri)

Bazı soru sözcükleri cümledeki isimleri nitelediklerinde veya belirttiklerinde "soru sıfatı"na dönüşür:

"Hangi kalem sana ait?" (soru sıfatı)
"Hangisi senin?" (soru zamiri)

Soru zamirleri bir belirtili isim tamlamasında tamlayan veya tamlanan olarak kullanılabilirler:

"Bunların hangisi sana lazım?" ("bunlar" işaret zamiri ve tamlayan, "hangisi" soru zamiri ve tamlanandır)
"O çocuk babanın nesi oluyor?" (tamlanan)
"Kimlerin kalbi daha sağlıklı, belli olacak." (tamlayan)

Belgisiz zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]
Cümlede varlıkları isim, sayı, miktar ve ölçü yönünden belli belirsiz karşılayan zamirlere belgisiz zamir denir: Hepsi, kimse, tümü, herkes, hepimiz, kimisi, kimileri, kimi, biri, birisi, birileri, birkaçı, bazısı, bazıları, çoğu, birçoğu, birçokları, başkası, birazı, fazlası, bir kısmı, şey vb gibi:

Dünkü eğlenceye kimse gelmemiş.
Kimi rakı sever, kimi şarap.
Başkası görse, seni kesin rapor ederdi.
Bana aklı başında birisini gönder.

Belgisiz zamirler bir isim tamlamasında tamlayan veya tamlanan olarak kullanılabilirler:

Herkesin iyiliği için böyle olması gerekiyor." (tamlayan)
Çocuklardan birkaçı firar etmiş." (tamlanan)

Şahıs ve işaret zamirleri ikileme oluşturacak şekilde birlikte kullanılırlarsa, "belgisiz zamir" olurlar:

Onun bunun lafıyla dolduruşa gelip hatalı kararlar alma.
Seni beni dinler mi o hınzır.
O bu ne derse desin, Rıza Bey bambaşkadır.

"Şey" sözcüğü varlıkların adlarını veya diğer zamirleri belli belirsiz karşıladığından belgisiz zamirdir:

Bugün pazardan şey aldım.

İlgi zamiri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: İlgi zamiri

-ki eki ile oluşturulan zamirlerdir.

Senin sunumun benimkinden çok daha güzel oldu. (benim sunumumdan)

İlgi zamiri, bağlaç olan ki ile karıştırılmamalıdır. Bağlaç olan ki ayrı yazılır ve kaldırıldığında cümlenin anlamı pek değişmez. İlgi zamiri kaldırıldığında ise cümle ya devrik hale gelir ya da apayrı ve kastedilmeyen bir anlam kazanır:

Her gün gel ki bir şeyler öğrenesin. (bağlaç)
Ne ki bu? (bağlaç)
Senin çizimin de çok güzel ancak Ayşe'ninki şahane olmuş. (ilgi zamiri)

İlgi zamiri, isimden sıfat türeten -ki eki ile de karıştırılmamalıdır. İlgi zamiri olan -ki'den önce -im, -in gibi aidiyet bildiren ekler (ilgi ekleri) gelir. Sıfat türeten -ki eki ise doğrudan isme veya ismin hâllerinden birine eklenir:

Evdeki hesap çarşıya uymadı. (sıfat üreten -ki)
Evimizinki akıyor. (ilgi zamiri. evimizin çatısı, suyu vs. -ki kaldırıldığında cümle anlamsız hale gelir.)

Prof. Dr. Muharrem Ergin, -ki sıfat ve zamir yapma eki ile oluşturulan öteki, beriki, deminki, alttaki, dağdaki gibi sözcüklerin belirsizlik zamiri olduğunu belirtir.[3]

Bugünkü yarış kolaydı ancak yarınki çok zorlu olacak." (belgisiz zamir)
Öteki de senin arkadaşın mı? (belgisiz zamir)

İyelik zamirleri[değiştir | kaynağı değiştir]
İyelik zamirleri -im-in-i-imiz-iniz ve -leri'dir ancak bazı kaynaklarda zamir olarak kabul edilmezler.[1][4] Bu ekler Türkçedeki ses kurallarına göre ufak değişikliklere uğrayabilir.

Kitabını masanın üzerine koy.(-ın, senin kitabın)
Evinizi buradan görebiliyorum. (-iniz, sizin eviniz)
Okulumuz şu bahçelerin ardında. (-imiz, bizim okulumuz)

Dikkat edilirse iyelik zamirleri bir isim tamlamasında "tamlanan" görevindeki sözcüğe eklenir. Çoğunlukla şahıs zamiri veya bir isim olan tamlayan ise "gizli" durumda olabilir:

(Onun/senin/kendi/Ali'nin) Kitabını masanın üzerine koy.
(Sizin) Evinizi buradan görebiliyorum.
(Bizim) Okulumuz şu bahçelerin ardında.

Yapılarına göre zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]
Basit (yalın) zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]
Yapım eki almamış, kök durumunda olan zamirlerdir. Sadece çekim eki alabilirler: ben, anne, bunda, bazıları, kim, onlardan, onuda, onda, şunda, sana vb gibi.
Bileşik zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]
İki sözcüğün birleşiminden veya bir arada kullanımından oluşmuş zamirlerdir: birçoğu, birkaçı, hiçbiri vb.
Öbekleşmiş zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]
Birden fazla ayrı kelimenin anlam ilişkisi oluşturacak şekilde öbekleşerek meydana getirdikleri zamirlerdir: Öteki beriki, falan filân, şundan bundan, şu bu, her biri, herhangi biri, ne kadarı vb.
Ek halindeki zamirler[değiştir | kaynağı değiştir]
Ek halindeki zamirler sonuna geldikleri sözcükleri zamire dönüştürürler. Türkçede ek halindeki zamirler ilgi zamiri "-ki" ve iyelik zamirleridir.
1 kişi beğendi

Benzer Sorular

Çözüldü zamir ne demek
Çözüldü zamir cümleleri
Çözüldü Zamir bulmak
Çözüldü Zamir örnekleri
Çözüldü Zamirin çeşitleri


Hareket Dökümü

Online Üyeler

Bugün En Çok Okunanlar
Ayarlar
Bu bölüm hazırlanıyor..

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin