[ Odevi.Org ]

  • 
  • 
  • 


47
Okunma
170
Cevap
3
Soru :

Varlık var mıdır yok mudur?

Bölüm: Felsefe
Durum: Çözüldü
Tarih: 3 ay önce
3 kişi takip ediyor

Cevap Ver

Verilmiş Cevaplar


En İyi Cevap
30



3 ay önce # Cevap : Kısaca: Yok olsaydı böyle bir soru soramazdın. Varlık vardır ama bu varlık ne türden bir varlıktır sorusuna filozofların yaklaşımları farklıdır. Filozofların anlayışlarını şu gruplar altında toplayabiliriz.
Varlığı "oluş" olarak kabul edenler.
Varlığı "idea" olarak kabul edenler.
Varlığı "madde" olarak kabul edenler.
Varlığı hem "madde" hem "idea" olarak kabul edenler.
Varlığı "fenomen" olarak kabul edenler.

2 kişi beğendi
31



3 ay önce # Cevap : VARLIK FELSEFESİ
Günlük yaşamda algılarımızla kavradığımız nesnelerin var olduğunu önceden kabul ederiz. Şu masa vardır, şu kalem vardır, üzerine yazı yazdığım kâğıt vardır. Bütün bu tek tek nesneler birbirinden bağımsız olarak vardırlar. Ama onların ortak yanları var olmalıdır. Buradan var olmak ya da varlık nedir? sorusu doğar. Varlığın ne olduğunu soran ve bu soruya cevap vermeye çalışan felsefe alanı varlık felsefesi'dir.

BİLİME GÖRE VARLIK
Bilim, nesneler dünyasını araştırır. Bu nesneler, günlük algılarımızın yöneldiği objelerden, matematik ve mantığın ideal obje dünyalarına kadar uzanan geniş bir yelpazeyi gösterir. Bu yelpaze içinde bilim, belli bir varlık alanını araştırma konusu olarak alır. Örneğin, Fizik maddi varlığı, biyoloji canlı varlığı, matematik ve mantık da ideal varlığı araştırırlar. Bütün bu nesnelerin varlığı, bilim için apaçıktır ve bu nedenle bilim onların varlığını sorgulamaz.

FELSEFİ AÇIDAN VARLIK

Varlık sorusunu soran ve varlığı açıklamak isteyen felsefeye metafizik ya da ontoloji adı verilir. Örneğin; görme ve dokunma duyusuyla algıladığım, elimdeki kalem empirik bir gerçekliğe sahiptir. Ancak duyularımla algıladığım bu kalem gibi, yine duyularımla algıladığım sayısız kalemler vardır. Bunların her biri tek tek kalemdir ama, kalemin kendisi değildir. Her bireysel kalem, bir kalem özünü (mahiyet, essentia) içerir ve bu kalem özü ile bir kalem olur. O halde bir nesneyi, bir cismi bir kalem yapan bu kalem özü nedir? 
Bu soruya empirik olarak cevap veremem, çünkü kalem özünü duyularımla algılayamam, onu ancak düşünebilirim. Çünkü kalemin özü düşünsel bir varlıktır ve ancak düşünme ile kavranabilir. Bu tanıma göre, metafizik, duyusal olarak algıladığımız "görünüşler" in üstünde bulunan, özleri, kendi başına var olan varlığı, hakiki varlığı ve gerçekliği araştırır.

a) Metafizik - Ontoloji 
Metafiziğin konusunu Aristoteles "varlığın ilk nedenleri" yani varlığın temel ilkeleri olarak belirlemişti. Aristoteles'ten beri metafiziğin bu tanımı geçerliliğini sürdürmüştür. 
Aristoteles tarafından kurulan metafizik, buradan bütün ilkçağa, sonra Batı ve Doğu ortaçağından geçerek 17. Yüzyıla gelir ve büyük metafizik sistemleri meydana getirir. 
Klasik metafiziğin üç ana konusu vardır; Tanrı ve Tanrı'nın varlığının kanıtlanması, Evrenin varlığı, Ruh ve ruhun ölümsüzlüğü bir de bunlara özgürlük sorunu eklenir. Varlık sorununu araştıran metafiziğe eş anlamlı değil ama aynı alanı ifade eden, varlık bilim anlamına gelen ontoloji katılır. Varlık sorunlarını araştıran metafiziğe ontoloji adı verilir ve ontoloji, metafiziğin varlığı araştıran bir kolu olarak anlaşılır. 
Ontoloji kavramını felsefede ilk kullanan Cr. Wollf'tur. Wollf'un ontoloji deyince anlattığı şey Tanrı'nın, ruhun ve dünyanın varlığını ispat etmek isteyen ispatçı bir metafizikti. 
18. yy. gelindiğinde Kant'ın metafiziği çok sert eleştirdiğini görüyoruz. Kant kendinden önceki metafizikleri dogmatik ve spekulatif (kurmaca) bulmuş, bunların yerine eleştirel bir metafizik ileri sürmüştür. 
Kant'tan sonra metafiziğe olumsuz anlam yüklenmiş, ancak Fr. Hegel'in tinsel varlık felsefesi, A. Schopenhauer'un irade felsefesi ile metafizik tekrar, felsefe alanında Kant ile yitirdiği yeri alır. 
Metafizik çağımızda da varlığını sürdürür. Örneğin;Fenomenoloji,yeni ontoloji ve existen-tsializm (varoluşçu felsefe) bunlar arasında en belli başlıcalarıdır.

b) Metafiziğin Varlıkla İlgili Temel Soruları 
Metafizik varlığı değişik açılardan sorgular. Varlık var mıdır? Varlığın kökeni nedir? Varlık değişken midir? Varlığın ana maddesi nedir? Varlık bir midir çok mudur? Evrende düzen var mıdır? Evrende özgürlük var mıdır? Evren sonlu mu sonsuz mu? Evrende amaçlılık var mıdır?
Eski Yunan filozoflarının ilk soruları varlığı oluşturan ana maddenin (arkhe) ne olduğudur. Örneğin, Thales evrenin ilk maddesinin (arkhenin) su olduğunu, Anaxsimandros sınırsızlık ve sonsuzluk anlamına gelen apeiron, Anaximenes sıcak nefes, Herakleitos hava, Parmenides "bir olan" varlık, Pythagoras sayı, Empedokles ateş, hava, su ve toprak, Anaksagoras spermata'lar (tohumlar) ve Demokritos atomlar olduğunu savunmuşlardır. 
Metafiziğin temel sorularından biri de "varlık bir midir çok mudur?" sorusudur. Varlığın bir olduğunu savunanlara göre, varlık zihni ve mantıkidir ve bu nedenle varlık birdir. 
Bir başka metafizik soruda "evrende özgürlük var mıdır?" Doğa bilimlerine göre doğada nedenselliğe dayanan bir determinizm (belirleyicilik) vardır. İnsan da buna tâbîdir. Felsefede determinizmi kabul eder ama, insanı akıl sahibi bir varlık gördüğü için determinizmin dışında tutar ve özgür olduğunu savunur. 
Yine bir başka metafizik temel soru "evrende bir erekliliğin (gaye) olup olmadığı" sorusudur. Evrende ereklilik olmadığını söyleyen mekanizm ve evrende erekliliğin olduğunu savunan ereklilik anlayışları karşılık verir. 
Mekanizm, temelde metaryalizme dayanır. Bu anlayışa göre evrendeki olaylar sert bir nedensellikle meydana gelirler, evrende özgürlük değil, kesin bir zorunluluk ve determinizm egemendir. 
Erekçi (teolojik) görüş, evrende meydana gelen olayların belli bir ereğe (telos) göre meydana geldiğini savunur. Aristoteles, varlığın ilk nedenlerinden birini erekte bulur. Ona, göre her bir nesnenin içinde, onun özünü oluşturan bir erek vardır.

B) ONTOLOJİ AÇISINDAN VARLIK
Varlığın Var Olup Olmadığı Problemi
Varlığın var olup olmadığı ontolojinin temel sorularından biridir. Bu konudaki görüşleri iki grupta toplamak mümkün. Bunlardan birincisi "varlık var mıdır?" Sorusuna yoktur yanıtını veren nihilizm ve taoculuk ikincisi vardır diyen realizm'dir.

a) Nihilizm (Hiççilik) 
Ontolojik, epistemolojik ve sosyolojik yöntemi olan bir öğretidir. Ontolojik olarak nihilizm hiçbir varlığın, gerçekliğinin var olmadığı ilkesinden hareket eder ve varolan olarak kabul edilen her şeyi reddeder. Bu anlayışın temsilcisi Gorgias'tır. Ona göre "Hiçbir şey var değildir. Var olsaydı bile bilinemezdi. Bilinse bile başkalarına bildirilemezdi." Bilgi teorisi bakımından nihilizm, tüm bilgisel hakikatleri ve değerleri yadsır. Bu görüşün temsilcisi Fr. Nietzsche'dir. Ona göre, "nihilizm bizim bütün yüksek değerlerimizin sona erdiğini düşünen mantıktır."

b) Taoculuk 
Bu felsefenin kurucusu Lao-tse'dir. Bu felsefeye göre tao, tümel bir'dir, adı, biçimi, maddesi yoktur, görünmez, işitilmez, elle tutulmaz ve belirsizdir. Değişmez ama, bütün değişmelerin nedenidir, her şeyin kaynağı ve ereğidir. Tao buradan anlaşıldığı gibi varlık değil, hiçlik'tir.

c) Realizm (Gerçekçi) 
Ontolojik açıdan, Realizm peşin olarak bilincin dışında bir dış dünyanın var olduğunu kabul eder. Bilgi kuramı açısından realizm bilen süjeden bağımsız olarak var olan bir gerçeklikler dünyasının bulunduğunu ve bu gerçekler dünyasının bilgisine algı ya da düşünme yoluyla erişebileceğimizi benimseyen öğretidir.

Varlığın Ne Olduğu Problemi 
Varlık vardır ama bu varlık ne türden bir varlıktır sorusuna filozofların yaklaşımları farklıdır. Filozofların anlayışlarını şu gruplar altında toplayabiliriz.
Varlığı "oluş" olarak kabul edenler.
Varlığı "idea" olarak kabul edenler.
Varlığı "madde" olarak kabul edenler.
Varlığı hem "madde" hem "idea" olarak kabul edenler.
Varlığı "fenomen" olarak kabul edenler.

a) Varlığı Oluş Olarak Kabul Edenler :
Oluş felsefesinin başında hiç şüphesiz Herakleitos gelir. Ona göre, evren sürekli bir akış, değişim ve oluş halindedir. Bu nedenle "bir kere girdiğin bir ırmağa ikinci kez giremezsin" demiştir. Bu oluş, bu değişme, karşıtlar arasında bir savaş gibi olur. Gün ve gece, yaz ve kış, savaş ve barış. Başka bir deyişle, karşıtların çatışması ve bu çatışma sonucunda ortaya çıkan uzlaşma her şeyin "oluş" temelidir.

E. Mach, nesne ve ben dediğimiz her şeyin sürekli bir oluş, değişim içinde bulunduğunu, değişmez olan tek şeyin değişmedeki sabitliğin olduğunu öne sürer. 
H. Bergson'a göre de, dünya sürekli bir değişim içindedir ve bu değişim ona göre "yaşam-atılımıdır." 
A. N. Whitehead'e (1861-1947) göre de, evrende yalnız oluş vardır ve "oluş" süreci Tanrı'nın yaratma ile sağladığı sonsuz sayıda birimleri, gerçekleri içerir.

b) Varlığı İdea Olarak Kabul Edenler :
Varlık var mıdır? yok mudur? Sorusunu felsefede ilk soran Parmenides olmuştur. Ona göre "var olan vardır, yok olan yoktur." Bu var olan duyusal değil, tersine, düşünsel ve mantıksaldır. 
Platon, iki evrenin olduğu düşüncesinden hareket eder. Biri içinde yaşadığımız, duyularımızla kavradığımız nesneler evreni. Öbürü, düşünsel olan, aklımızla kavradığımız idealar evreni. Duyusal dünya, idealar dünyasının bir kopyası olup varlıktan yoksundur. İdealar dünyası ise, varlığın kendileri, asıl var olanlardır.

Aristoteles, ideanın varlığını kabul eder, ama, ideaları Platon gibi nesneler dünyasının üstünde, kendi başına mutlak dünya olarak anlamaz, nesnelerin içinde, nesnelerin özü (form) olarak anlar. Bir nesneyi nesne yapan onun özüdür, onun ideası ve formudur. Nesneler dünyası, idea ile form kazanmış bir varlık dünyasıdır. 
Farabi, varlık sorununu vacibü'l-vücual (zorunlu varlık) kavramıyla çözmeye çalışmıştır. Onun görüşüne göre yokluktan hiçbir iz taşımayan ve "bir" ve "gerçek" olan ilk varlık Tanrı'dır. Ondan daha önce, daha üstün varlık yoktur. Tanrı, var olmak için başkasına ihtiyaç duymaz. "Madoles" ve "suret"i bulunmaz. Ondaki her şey "bir" olduğundan varlığının tanımı yapılamaz. 
Farabi'ye göre Tanrı'nın dışındaki bütün varlıklar kendi kendilerine var olmayan, var olmak için başkalarına muhtaç olan varlıklardır. Varlıklar içinde Tanrı'ya en yakın olan varlık "akıl" en uzak olan varlık ise "madde"dir. Hegel'de varlığı idea olarak kabul eder. 
Hegel'e göre, varlıktan önce ilkin idea vardı. Buna Hegel tez durumu der. İdeanın gerçeklik kazanmak arzusu kendini dışa vurur. Bu anti-tez durumudur. İdeanın kendisini dışlaştırması ile doğa dünyası meydana gelmiştir. İdea doğa varlığı olmakla gerçeklik kazanmış ama, özgürlüğünü kaybetmiştir. Gerçeklik kazanan, idea özgürlüğüne yeniden kavuşmak için kendine geri döner ve ruhi, tinsel dünyayı meydana getirir. Bu da sentez durumudur.

c) Varlığı Madde Olarak Kabul Edenler :
Varlığı madde olarak kavrayan anlayışa materyalizm denir. Materyalizm, bilinç, ruhi varlık, tinsel varlık da dahil bütün varlığı madde olarak anlar ve maddenin dışında bir varlık olduğunu kabul etmez. Düşünmek, tasavvur etmek v.b. ruhi olaylar da maddenin kuvvet ve hareketleridir. 
İlk materyalist düşünürler sayabileceğimiz Demokritos (MÖ. 460-360) ve Epikuros'a (MÖ. 341-270) göre, varlık, maddi nitelikte küçük elemanlardan meydana gelir. Ve Demokritos bunlara atom adını verir.

Th. Hobbes (1588-1679) cisimler dünyasında meydana gelen bütün olayları mekanik olarak, maddi hareketlerle açıklar. Ona göre ruh da maddi niteliktedir ve bütün gerçeklikler maddi olarak düşünülebilir.
La Mettrie (1709-1751) Materyalisttir. 'Makine İnsan" adlı eserinde insanı bir makine olarak düşünür. Ona göre bütün ruhi hayatımız, bedenimizin yapısına bağlıdır. Bedene bağlı olmayan bir ruh düşünülemez. 
L. Feuerbach (1804-1872)'a göre tek bir varlık ve gerçeklik vardır, o da doğa varlığıdır. 
L. Büchner (1824-1899)'e göre de yalnız mad-de vardır, evren madde ve kuvvete dayanır. 
K. Marx (1818-1883) Materyalisttir. Hegel'den hareket eder, fakat Hegel sistemini başaşağı çevirerek kendi felsefesini oluşturur. Hegel'in aksine, Marx'ta idea varlığı meydana getirmez, tersine maddi gerçeklik düşünsel hayatı, ideayı meydana getirir.

d) Varlığı Hem Düşünce (İdea) Hem de Madde Olarak Kabul Edenler :
Böyle bir varlık kavrayışına düalist (ikici) varlık kavrayışı denir. Düalizm varlıkta daima iki prensibin varlığını kabul eder. Bilgi kuramında süje ve obje, ontolojide ruh ve madde. 
Descartes; Metafizik ikilemi en yetkin olarak Descartes'ta buluyoruz. Descartes'a göre, varlıkta iki töz (cevher) vardır. Biri ruh öbürü de maddedir. Ruh, düşünen bir tözdür, madde ise yer kaplayan tözdür. Düşünmek ruhun bir niteliğidir, mekân da yer kaplamak da maddenin bir niteliğidir. Bütün ruhi olaylarımız ruhi töze, bedenimiz ise maddi töze girer. Bunların arasında hiçbir birleşme noktası yoktur.

e) Varlığı Fenomen Olarak Kabul Edenler :
Varlığın ne olduğu sorusuna fenomenoloji, varlık fenomen'dir diye karşılık verir. 
E. Husserl (1859-1938) fenomenolojinin kurucusudur. Husserl, fenomenolojinin felsefi görüşü şöyle ifade eder : "Pozitivizmin en büyük hatası, yalnız duyusal ve bireysel verileri ele almış olmasıdır. 


2 kişi beğendi
0



3 ay önce # Cevap : Var
0 kişi beğendi
3 ay önce varlık maddedir bana göre.
3 ay önce zenginlik
3 ay önce Varsa nedir?

Benzer Sorular



Hareket Dökümü

Online Üyeler

Ayarlar
Bu bölüm hazırlanıyor..

Birşey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin